Pierwsza z siedmiu sióstr, do której wprowadzili się mieszkańcy, i najsłynniejszy dom mieszkalny Moskwy. Wieżowiec stoi tam, gdzie Jauza wpada do rzeki Moskwy, 20 minut pieszo od Kremla.
Z zewnątrz
Wieżowiec na nabrzeżu Kotielniczeskim z mostu Bolszoj Ustinski © Ludvig14, CC BY-SA 4.0
Centralna wieża i iglica z gwiazdą © Shesmax, CC BY-SA 4.0
Główne wejście i grupy rzeźbiarskie © Юрий Д.К., CC BY 4.0
Wieżowiec w wieczornej iluminacji © Sergey Korovkin 84, CC BY-SA 3.0
Przedwojenny blok nad rzeką Moskwą © Shesmax, CC BY-SA 4.0
Rzeźby i wystrój fasady © Юрий Д.К., CC BY 4.0
Historia
Budowa i pierwsze lata budynku.
Budowa wieżowca na nabrzeżu Kotielniczeskim © Naum Granovsky, CC BY 4.0
Wieżowiec na Kotielniczeskiej w latach 50. © Naum Granovsky, CC BY 4.0
Widok na wieżowiec od strony rzeki Moskwy, lata 50. © Главархив Москвы, CC BY 4.0
Cypel u ujścia Jauzy do rzeki Moskwy już w planach generalnych z lat 30. uznawano za jeden z kluczowych punktów miasta. Planowano tu duży dom mieszkalny, a w latach 1938–1940 architektom Dmitrijowi Czeczulinowi i Andriejowi Rostkowskiemu udało się zbudować jego pierwszą część. To dziewięciopiętrowy blok nad rzeką Moskwą. Resztę przerwała wojna.
© Naum Granovsky, CC BY 4.0Po wojnie niedokończoną budowę włączono do programu wieżowców. 7 września 1947 roku, w 800-lecie Moskwy, położono tu kamień węgielny jak na innych budowach. Budowę nadzorował Ławrientij Beria, a według historyków to on nalegał na to miejsce.
Budowa nie była łatwa. We wrześniu 1949 roku Rada Ministrów wydała specjalną uchwałę w sprawie pracy architektów Czeczulina i Rostkowskiego. Po skardze głównego inżyniera obaj zostali ukarani i stracili część zleceń.
Jak na budowie MGU, pracowali tu więźniowie Gułagu. Do lata 1951 roku obok nich pracowali jeńcy wojenni, nazywani „kontyngentem specjalnym”.
© Naum Granovsky, CC BY 4.0W latach 1948–1952 do przedwojennego bloku dobudowano wieżę i symetryczne skrzydło. W październiku 1952 roku wprowadzili się pierwsi mieszkańcy, a Kotielniczeska stała się pierwszą zamieszkaną z siedmiu sióstr. Po ukończeniu był to najwyższy budynek ZSRR, a do 1964 roku najwyższy budynek mieszkalny na świecie.
Dom zbudowano dla radzieckiej elity, naukowców, wojskowych, działaczy partyjnych i ludzi kultury. Mimo to mieszkania w przedwojennym skrzydle dość szybko zamieniły się w komunałki.
Budynek nie jest zwykłym prostokątem, lecz otwartym kątem. Tak architekci rozwiązali problem różnicy poziomów działki. W planie przypomina literę W. Od centralnej wieży odchodzą trzy skrzydła, a każde kończy się małą kwadratową wieżyczką. Wieża wznosi się pięcioma uskokami do iglicy, co czyni ją jeszcze masywniejszą.
Wieża ma stalowy szkielet, fasady obłożono płytkami ceramicznymi, a centralny blok zdobią grupy rzeźbiarskie i obeliski. Technicznie budynek wyprzedzał swoje czasy. Miał zsypy na śmieci, centralną wentylację, wbudowane szafy, windy i linię telefoniczną do portierni. Pod nim zbudowano schrony. Od początku miał własną pocztę, kasę oszczędności, sklep spożywczy, piekarnię, pralnię, garaż i kino.
Dziś budynek jest chroniony jako zabytek architektury o znaczeniu regionalnym.
Wieżowiec wciąż jest domem mieszkalnym, bez zaproszenia mieszkańca do klatek się nie wejdzie. Ale niektóre miejsca są otwarte dla wszystkich.
Kino państwowego archiwum filmowego Gosfilmofond działa w wieżowcu od 18 marca 1966 roku. W czterech salach grają klasykę, retrospektywy i rzadkie kopie archiwalne, a filmom niemym czasem towarzyszy muzyka na żywo. To najprostszy sposób, by wejść do budynku.
Otwarte
Zwykły sklep spożywczy, ale z marmurowymi ścianami, kolumnami i posadzkami z lat 50. Wejdź, by za darmo zobaczyć prawdziwe wnętrze wieżowca.
Po rezerwacji
Zamknięte
140-metrowe mieszkanie wielkiej baletnicy z oryginalnymi meblami, książkami i prezentami. Muzeum otwarto w 2004 roku jako oddział Muzeum Teatralnego im. Bachruszyna. Obecnie jest zamknięte z powodu renowacji, po której zapowiedziano nową ekspozycję. Przed wizytą sprawdź stan na stronie Muzeum Bachruszyna.
Niewiele domów w Moskwie może się równać z tym pod względem znanych mieszkańców. Na jego ścianach wisi 20 tablic pamiątkowych. Oto niektórzy z ludzi, którzy tu mieszkali.
Baletnica
Primabalerina Teatru Bolszoj i jedna z największych tancerek XX wieku. Jej Julia podczas londyńskiego tournée Bolszoj w 1956 roku podbiła zachodnią publiczność. Ułanowa wprowadziła się do wieżowca z pierwszymi mieszkańcami w październiku 1952 roku i mieszkała tu 46 lat. Jej ostatnie mieszkanie stało się muzeum.
Aktorka
Jedna z najbardziej lubianych aktorek komediowych ZSRR, której powiedzonka cytuje się do dziś. Okna jej mieszkania wychodziły na piekarnię i kino, a Raniewska żartowała, że mieszka „nad chlebem i igrzyskami”.
Poeta i redaktor
Autor poematu „Wasilij Tiorkin”, najpopularniejszej książki o wojnie. Jako redaktor naczelny miesięcznika „Nowyj Mir” jako pierwszy opublikował „Jeden dzień Iwana Denisowicza” Sołżenicyna, pierwsze opowiadanie o Gułagu w prasie radzieckiej.
Poeta
Jeden z czołowych poetów odwilży, który zapełniał stadiony. Dmitrij Szostakowicz napisał do jego wierszy XIII Symfonię.
Aktorka
Ludowa Artystka ZSRR i gwiazda filmów „Prosta historia”, „Brylantowa ręka” i „Rodzina”. Nazywano ją najbardziej rosyjską aktorką radzieckiego kina.
Pisarz
Autor „Opowieści o życiu” i opowiadań o przyrodzie wciąż czytanych w szkole. W 1965 roku był nominowany do Literackiej Nagrody Nobla.
Reżyser i aktorka
Małżeństwo, które stworzyło wielkie komedie muzyczne epoki stalinowskiej, „Kozaków kubańskich” i „Świniarkę i pastucha”. W latach 50. Pyrjew kierował Mosfilmem.
Kompozytor
Autor piosenek „Ciemna noc” i „Szkunery pełne mugili”, które zna cały kraj. W domu zapamiętano go jako mistrza psikusów.
Mieszkali tu też poeci Andriej Wozniesienski i Robert Rożdiestwienski, pisarz Wasilij Aksionow, aktorki Klara Łuczko i Lidia Smirnowa, piosenkarka Ludmiła Zykina, aktor Aleksandr Szyrwindt i wielu innych.
Reżyserzy kochają ten dom jako gotowy symbol sukcesu i życia radzieckiej elity. Oto filmy, w których widać wieżowiec lub jego wnętrza.
Najsłynniejszy radziecki film o Moskwie. W fabule Katierina i jej przyjaciółka pilnują mieszkania profesora w stalinowskim wieżowcu. Zdjęcia plenerowe pokazują budynek na placu Kudrińskim, a hol, schody i mieszkanie kręcono na Kotielniczeskiej.
Lubiana komedia o Moskwie lat 50. Rita, dziewczyna bohatera Kostika, mieszka w wieżowcu na Kotielniczeskiej, a w filmie budynek symbolizuje życie radzieckiej elity.
Kultowy film akcji o Danile Bagrowie. Kręcono go na wewnętrznym dziedzińcu wieżowca, za blokiem z iglicą. Tu piosenkarka Irina Sałtykowa wchodzi do swojej klatki, a Daniła z bratem trafiają w strzelaninę.
Musical o młodych moskwianach w 1955 roku, którzy kolorowymi strojami i jazzem rzucali wyzwanie radzieckiej szarzyźnie. Wieżowiec na Kotielniczeskiej należy do moskiewskich plenerów filmu.
Mówi się, że z piwnic wieżowca prowadzą podziemne przejścia na Kreml. Pod budynkiem rzeczywiście są schrony z systemami filtrowania powietrza i wody, ale tunele istnieją tylko w opowieściach.
W pierwszych latach po przeprowadzce dom zasłynął ogromnymi i bardzo odpornymi karaluchami. Jewgienij Jewtuszenko poświęcił im nawet wiersz.
Wśród budowniczych wieżowca byli więźniowie, a starzy mieszkańcy opowiadają mroczną historię. Jeśli wiercąc w ścianie trafisz na szkielet, nie bój się, to tylko brygadzista zamurowany przez robotników.
Wieżowiec najlepiej fotografować z daleka, żeby cała wieża i rzeka zmieściły się w kadrze. Oto trzy sprawdzone miejsca.
Klasyczny widok. Z mostu widać cały wieżowiec wraz z odbiciem w rzece Moskwie, szczególnie efektowny o zachodzie słońca i w wieczornej iluminacji.
Przeciwny brzeg rzeki Moskwy. Stąd budynek przypomina ogromny statek, a w kadrze mieści się nabrzeże i most.
Most wysuwa się nad rzekę, a z jego czubka widać wieżowiec na końcu nabrzeża Moskworieckiego. Dobre miejsce na teleobiektyw.
W pobliżu wieżowca znajdziesz nocleg na każdą kieszeń, od mieszkań w samym budynku po hotele w Kitaj-gorodzie.
Mieszkania w wieżowcu na Kotielniczeskiej bywają wynajmowane na doby. Okazja, by zamieszkać w legendzie.
Hotele na nabrzeżu Kotielniczeskim i w okolicznych uliczkach, kilka minut pieszo od budynku.
Około 11 minut pieszo do wieżowca, wygodne przesiadki na linię okrężną.
Historyczne centrum między wieżowcem a placem Czerwonym.
Wieżowiec stoi w starym centrum Moskwy, prawie wszystko ciekawe w pobliżu można obejść pieszo. Czasy liczone są od wejścia do wieżowca, a linki pozwalają wybrać wycieczkę do każdego miejsca.
Mapa ładuje się po kliknięciu przycisku. Dzięki temu strona otwiera się szybciej.
Rosja, Moskwa, nabrzeże Kotielniczeskie 1/15
57Taganskajaokoło 11 minut
Linia metra 5 (brązowa) i 7 (fioletowa).
67Kitaj-gorodokoło 15 minut
Linia metra 6 (pomarańczowa) i 7 (fioletowa).
Gmach główny Uniwersytetu Moskiewskiego
2
Hotel Ukraina
4
Gmach Ministerstwa Spraw Zagranicznych
5
Budynek na placu Kudrińskim
6
Budynek przy Czerwonej Bramie
7
Hotel Leningradskaja
To dom mieszkalny, więc bez zaproszenia mieszkańca do klatek nie wejdziesz. Ale kino Iluzjon i sklepy na parterze są otwarte dla wszystkich, a agencje wprowadzają grupy do środka, także pod iglicę.
Z mostu Bolszoj Ustinski, z nabrzeża Kosmodamiańskiego na drugim brzegu i z Mostu Szybującego w parku Zariadje. Najlepsze zdjęcia wychodzą o zachodzie słońca i wieczorem, gdy zapala się iluminacja.
Muzeum od kilku lat jest zamknięte z powodu renowacji, po której zapowiedziano nową ekspozycję. Przed wizytą sprawdź stan na stronie Muzeum Teatralnego im. Bachruszyna.
Tak, niektóre mieszkania w domu są wynajmowane na doby. Szukaj ich w serwisach rezerwacyjnych pod adresem nabrzeże Kotielniczeskie 1/15.
Centralna wieża ma 32 piętra wraz z technicznymi i 176 metrów z iglicą. Boczne bloki są niższe, a przedwojenne skrzydło nad rzeką Moskwą ma dziewięć pięter.
Najbliższe stacje metra to Taganskaja i Kitaj-gorod, około 11 i 15 minut pieszo.
